Hrvatska verzijaEnglish version

Etno zbirka Mravlinčić

Etnografska zbirka obitelji Mravlinčić nalazi se u Šinkovici Šaškoj neposredno pored Trakošćana i sadrži kućanske uporabne predmete iz prve polovice XX. stoljeća. Veći je dio pripadao samoj obitelji, dok je ostatak građe prikupljan od početka 70-tih godina do danas. Zbirka, koju sačinjavaju odjevni predmeti, posuđe, namještaj, alati, sprave i ostalo – sveukupno oko 80 izložaka - smještena je u autentičnom ambijentu obiteljske kuće sagrađene krajem dvadesetih godina XX. stoljeća.

 
Opis namjene predmeta
 
Kolovrat

- služio je za dobivanje konca, od konopljine kudelje predenjem je nastajala preja (konac) od kog se tkalo na tkalačkom stanu platno.

- u kasnijem razdoblju radi dobivanja finije (mekše) tkanine kao potka stavljan je pamučni konac

- izloženi predmeti su od prejnatog i pamučnog platna

 
Posuda (suđe)
 
Štubljek - za kiseljenje kravljeg mlijeka
 
Maslenka mala - za spremanje masti od peradi
 
Maslenka velika - za spremanje svinjske masti
 
Štuca - za spremanje jabučnog octa
-  da bi se prije dobio ocat u jesen je iz octenke (drvena bačva za kiseljenje) natočio ocat te bi se stavio na peć da se što prije iskiseli
 
Cimplet - služio je za pečenje dizanog tijesta
-  nastajao bi karakterističan zafrkuljen (zavijen) kolač od fino prosijanog pšeničnog brašna, punjen tućenim orasima ili sirom
- kuma ga je nosila na glavi u pletenoj korpi, na sam dan krštenja djeteta.
 
Kuhač - u njemu se kuhala hrana u krušnoj peći
 
Fruklja - metalni je okvir nasađeni na duže motke pomoću kojih se stavljao
                 lonac u peć, na zidu su predstavljene velike i male fruklje
 
Jounjka - rubeća - ženska odjeća nošena u svakodnevnici
- gornji dio oplečak stavljao se preko rekleca (bluze), naprijed se stavljao šurc (pregača) čiji se rub uvinuo oko struka te se kao pojas vezao sprijeda
 
Škrinja - ukrašen je sanduk koji je služi za držanje mešnog flaća (svećane odjeće)
-  morala ga je imati svaka djevojka kao miraz prilikom udaje.
-  to je škrinja pratete Tereze rođene 1900., pošto se nije udala škrinja je ostala
 
Zobernjaki - stavljali su se na oba ruba obrisaća (ručnika)
-  prilikom prijenosa sulja (miraza) od mladenke k mladencu, obrisač je bio u škrinji
-   prilikom dolaska k mladencu djever je imao zadatak štititi sulj od susjeda tako što je ručnik omotao oko ruke i mlatio one koji su se približili škrinji
 
Bajs - Bas
 
Gusle - Violina
 
Špampet - postelja - izrađena je 1930 godine, pokriven je prejnatom hadrom  (plahtom) i ukrašenu ručno rađenim špicama (čipka)
-  kao madrac služio je strožek, ležaj punjen beljinjem (kukuruzovom lupinom)
 
 
Rubeće - ima ih više vrsta, sitno su našnitane, služile su prilikom odlaska u dućan ili posjete
-   šurc je izrađen od crnog tekstila nazvanog glot
 
Gunjak - vunen gunjec (dekica) za žene korišten u zimskim mjesecima i vrlo skup, nošen je bio na glavi uvinut oko pazuha te vezen na leđima, djevojke su ga nosile uvinutog oko ruku
 
Mešno opravinje (svečana odjeća)
-          nošena je za blagdane, ovdje su izloženi kompleti sa rozim i žutim
-          elementima
 
Krunaši - skuplji rupci kupljeni krunama (za jednu krunu)
 
Šurc - pregača izrađena od svile
 
Rubeće - izrađivane su od šifona
 
Rukavci - od pamučnog su platna, šlingani i rađeni rukom
 
Pojas - koristio se za isticanje vitkijeg struka
 
Tunjica - služila je za pravljenje putra od kravljeg vrhnja
 
Mužar - u njemu su se tukli (usitnjavali) orasi, ječam, heljdina kaša i sl.
 
Žrvi (žrvanj) - u njemu se mljelo žito
-  u desnoj ruci držao se pomeljaj (motka) kojim se okretao kamen za drobljenje, u lijevom kutu bio je pint (mala drvena posuda) iz kojeg se vadilo lijevom rukom žito i ubacivalo u žabicu (rupica u žrvenom kamenu), pri tom ne prekidajući vrtnju
-  polugom u donjem centralnom dijelu regulirala se finoća brašna, podizanjem dobivao se grubi šrot, spuštanjem fino brašno
-  sitno (fino) brašno oko kamena zove se meljek
 
Banjica - u nju se pospremala sitno tučena mast
 
Lopar - služi za stavljanje gibanice u peć, na lopar posipan kukuruznim brašnom   (tako da lakše sklizne na terac krušne peći) stavljao se mlinac (rasukano  tijesto), zatim dolazi nadjev od tikve i sira, te se rubovi poklope po  nadjevu
 
Lopata - za stavljanje hljeba i štruklja u peć, greblicom se vuklo iz peći i raspoređivao žar
 
Greban - mikalo - na njemu se greblo (skidalo) pezderje (sitno iverje) od konoplje, ono se stavljalo po sljemenu škopnatog (slamnatog) krova,  radi zaštite škopa, štiteći od kiše i duže trajnosti
 
Podšpriklja - alat za pokrivanje krova, njome se poravnavao škop
 

Kontakt:
Ivan Mravlinčić:
Telefon: +385 91 884 8847
E-mail: ivan@trakoscan.hr

  
 
28.04.2017.  u 22  sati
7,5°C

>> Opširnije na www.bednja.hr
 
 
© 2010. TZ Trakoscan - Bednja. Sva prava pridrzana. Oblikovanje: Bambi Bold   Razvoj i programiranje: X-media